ԴՊՐԵՎԱՆՔ
ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍՈՒԹԵԱՆ

ՏԵՍՈՒՉԻ ՏԵՂԵԿԱԳԻՐ
(2011-2012 ՏԱՐԵՇՐՋԱՆ)

Աստուծոյ անբիծ հայեացքին ներքեւ, որուն ապաւինեցանք Նարեկի վանքի սրբակեաց մեծ ճգնաւորին բառերով. «որ բնաւ չես նիրհեր եւ միշտ կը դիտես» (ՄԱՏԵԱՆ ՈՂԲԵՐԳՈՒԹԵԱՆ, Բան 48.1), Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսի հովանաւորութիւնը վայելող ամավերջի հանդէսով, կը փակենք 9 Հոկտեմբեր 2011-ին սուրբ պատարագով սկսած Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Դպրեվանքի 82-րդ ուսումնական տարեշրջանը, երբ ահաւասիկ Պիքֆայայի բարձունքին համախմբուած ենք մեր նահատակներուն պահանջատիրութիւն պատգամող Ապրիլեան Յուշարձանին խոյանքին հարեւանութեամբ։

Շատեր կը միանան մեզի՝ ֆիզիքապէս հեռու ըլլալու պարտադրանքով միայն բացակայ եւ արդար յոյսերով սեւեռուն մեր վրայ, ի մտանել արեգականն, երբ մեր երգչախումբին մեղեդիով գեղեցիկ, պարզ եւ խաղաղ գիշեր մը կը պարգեւուի մեզի, Դպրեվանքով նոր երանգ զգեցած «ԼՈՅՍ ԶՈՒԱՐԹ»-ը վայելելու եւ մեր հոգիի շրթներով օրհնելու Սուրբ Երրորդութեան փառաւոր անունը, որ ամբողջ աշխարհին շնորհած իր կենդանութենէն մեզի՝ դպրեվանեցիներուս եւս բաժին հանեց եւ այժմ զինք բարեբանելու երախտագիտութեամբ կը յորդեցնէ մեզ։

Ինչպէս գիտէք, Դպրեվանքի ամավերջի հանդէսներուն կարդացուած տեսուչի տեղեկագիրները ընդհանրապէս զեկուցողական եւ նկարագրական բնոյթ կը կրէին. սակայն նկատի ունենալով, որ այս տարեշրջանին համացանցի, ձայնասփիւռի եւ մամուլի ճամբով Դպրեվանքի առօրեան ու գործունէութիւնը կանոնաւորաբար ցոլացին եւ նաեւ համապարփակօրէն արձանագրուած են հանդէսի աւարտին ձեզի տրուելիք Գլաձոր տարեգիրքին մէջ, պիտի գոհանամ հակիրճ տեղեկատուութեամբ եւ առաւելաբար պիտի փորձեմ ձեզի հետ կիսել անցնող տարեշրջանին մեր առած նախաձեռնութիւններուն հետեւանքով Դպրեվանքը յատկանշած փորձառութիւնները, որոնք «դպրեվանք-դպրեվանեցիներ» տարազը կը սահմանեն եւ մեր յաջորդ տարեշրջանի ուղին կը յարդարեն՝ լուսարձակի տակ բերելով սերտօրէն իրարու ագուցուած դպրեվանեցիներուն ինքնութիւնը, կազմաւորումը եւ առաքելութիւնը։

Ա. ՏԵՂԵԿԱՏՈՒՈՒԹԻՒՆ

Փա՜ռք Աստուծոյ, անցուցինք հեզասահ տարի մը, շնորհիւ տեսչութեան եւ ուսուցչական կազմին տիպար դպրեվանեցիներ կերտելու Ճգնապինդ աշխատանքին եւ ուսանողութեան Դպրեվանքի հոգեկերտ յարկին տակ ապրելու խորունկ գիտակցութեան։

Տեսչական կազմը բաղկացաւ մեզի գործակից երկու հսկիչներէ {Հոգշ. Տ. Ստեփանոս Վրդ. Փաշայեան ու Հոգշ. Տ. Վարանդ Վրդ. Քորթմոսեան} եւ աշխատեցաւ եղբայրական ջերմ մթնոլորտի մէջ՝ միշտ սաներու հոգեւոր, իմացական եւ ֆիզիքական բարօրութիւնը նպատակադրելով։

Ուսուցչական կազմին մէջ ունեցանք 27 հոգեւորական եւ աշխարհական հին ու նոր անդամներ, որոնք համերաշխ գործակցութեամբ միտքի սնունդ մատակարարեցին մեր սաներուն եւ անոնց նկարագիրի կոփման մէջ օժանդակեցին տեսչութեան։

Մեր սաներուն ընդհանուր թիւը եղաւ 47. 23 սան՝ ընծայարանականներու բաժինին մէջ եւ 24 սան՝ ժառանգաւորներու բաժինին մէջ։

Տեսչութիւն, ուսուցչական կազմ եւ սաներ մեր կեանքը ապրեցանք «Աստուծոյ եւ ազգին տան մէջ երկնային իմաստութեամբ զարգանալ»-ու ուղեցոյցով, որուն շշունչը եկաւ մեր Ս. Թարգմանիչներուն Աստուածաշունչի «Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ» (Առ 1.2) առաջին հայախօս հպումէն, որուն մղումը եղաւ առաւօտեան հաւաքաբար արտասանուած Ս. Ներսէս Շնորհալի Հայրապետի աղօթքը. «Հօրը իմաստութիւնը՝ Յիսուս, իմաստութի՛ւն տուր ինծի, որ բարին խորհիմ, խօսիմ եւ գործեմ՝ ամէն ժամ. չար խորհուրդներէ, խօսքերէ եւ գործերէ փրկէ՛ զիս եւ ողորմէ՛ արարածներուդ եւ ինծի՝ բազմամեղիս» («Հաւատով խոստովանիմ», տուն 11), որուն երթը ընթացաւ Դպրեվանքի քայլերգին բառերով. «Վազենք հոգւով ակընդէտ, նպատակին մեր ի կէտ» եւ որուն գոհունակութիւնը այժմ կը վայելենք Յիսուսի երանական մաղթանքով. «Ով որ իմ խօսքերս կը լսէ եւ կը գործադրէ զանոնք, պիտի նմանի այն իմաստուն մարդուն, որ իր տունը ժայռի վրայ կը շինէ» (Մտ 7.24)։

Բ. ԻՆՔՆՈՒԹԻՒՆ

1981-ին Դպրեվանքէն շրջանաւարտ ըլլալէ եւ որպէս նորօծ միաբան չորս տարի հսկիչի ու ուսուցիչի պաշտօններ վարելէ ետք, 1985-էն ի վեր անջատուած էի Դպրեվանքին հետ ուղղակի շփումէ։ Ահաւասիկ այսօր աւելի քան 25 տարիներու ուսման եւ ծառայութեան փորձառութեամբ հասունցած, երբ Սրբազնագոյն Հայրապետը ինծի վստահեցաւ Դպրեվանքի տեսուչի պաշտօնը, այս հանդիսաւոր առիթով ձեր դիմաց կը պարզեմ դպրեվանեցիներու ինքնութեան հանգանակս, որ առանց համապարփակութեան յաւակնութիւն պտտցնելու՝ պարզապէս կը պատասխանէ յաճախ ինծի ուղղուած «որո՞նք են դպրեվանեցիները» հարցումին։

1930-էն մինչեւ այսօր Դպրեվանքը կը հանդիսանայ ամբողջական հայ քրիստոնեայ մարդու կերտումին նուիրական օճախը, ուր Աստուծոյ հովանացեալ ներգործութեամբ, հայ եկեղեցւոյ հարազատ շնչառութեամբ, մեր արմատներուն խորաթափանց պեղումով, մեր արժէքներուն ամէնօրեայ հաղորդութեամբ եւ մեր ժողովուրդի ծով կարիքներուն ամէնուրեք եւ անխտրականօրէն հասնելու գիտակցական յարաճուն խոստումով, դպրեվանեցիներ կþապրին իրենց աղօթքի, ուսումի եւ եղբայրութեան հաւաքական կեանքը, իրենց հարազատ տան մէջ, որ Աստուծոյ սիրոյ եւ խաղաղութեան թագաւորութեան շղարշը կը բանայ անոնց մատաղ պատանութեան եւ երազ երիտասարդութեան վրայ՝ մեր անսպառ գանձատան ժանգ չբռնող բանալիները փոխանցելով անոնց։

Դպրեվանքին նպատակն է դպրեվանեցիները բերել Աստուծոյ եւ, աստուածային կամքը գործադրելու հրահրումով, անոնց ամբողջ էութիւնը Աստուծոյ պատուիրաններուն ընդունարանը դարձնել, անոնց տրուած համամարդկային վաւերական դիմագիծին ու հայակնիք ծառայական կերպարին շնորհիւ։

Դպրեվանեցիներուն ինքնութեան խարիսխը ամէնօրեայ աստուածակեդրոն կեանքն է, որ աղօթքով կը բացուի առաւօտեան, աղօթքով կþաճի առօրեային մէջ եւ աղօթքով կը փակուի երեկոյեան։

Դպրեվանեցիներուն ինքնութեան թրծումին միջոցն է դասարանային եւ արտա-դասարանային ներդաշնակ ու հաւասարակշիռ կեանքը, ուր ուսումի հետ նկարագիրի կերտում տեղի կþունենայ՝ ի խնդիր մարդկային ոգեղէն եւ բարոյական կեանքի դրոշմին եւ ծաղկումին, վաղուան մշակի պատրաստութեան տեսլականով սլաքաւորուած։

Դպրեվանեցիներուն ինքնութեան ցոլացումին հանդիսարանն է եղբայրական սիրոյ կեանքը, որ զիրենք կը մղէ հասարակաց արժէքներու յենած համակեցութեան եւ Աստուծոյ շնորհածին ու մեր ազգի զաւակներուն տուածին դիմաց մարդ դառնալու հրամայականին՝ իրենց բնախօսական տունէն անդին հայ հոգիին կառուցած համահայկական հոգետունին կապուածութեամբ։

Այս հայ-քրիստոնէական ինքնութիւնը իր սքանչելահիւս առկայութիւնը կը գտնէ հայ եկեղեցւոյ մէջ՝ դպրեվանեցիները սրբազան մարտի մը կրակով սրտառուչ յարաբերութեան մէջ պահելով մեր անցեալի փառքերուն, ներկայի մարտահրաւէրներուն եւ ապագայի տեսիլքներուն հետ։ Այս յարաբերութեան մղիչ ուժը աստուածապարգեւ սէրն է, որուն վրայ կը բարդուի նաեւ հայ ինքնութեան դիմագիծը՝ հայ եկեղեցւոյ, ընտանիքի, դպրոցի, ընկերութեան ու ներկայ հայրենիքի հիւսկէններով եւ բռնագրաւուած պատմական հայրենիքի վերատիրութեան շրջագիծով ոսկեզօծուած։ Դիմագիծ, որուն աստուածաբանական խտացումը կու տայ Պօղոս առաքեալ, հաստատելով. «Ճիշդ է, որ աշխարհի մէջ կþապրինք, բայց աշխարհային նկատումներէ առաջնորդուած չէ, որ կը պատերազմինք։ Պատերազմի մեր զէնքերը աշխարհային չեն, այլ՝ Աստուծոյ զօրաւոր զէնքերն են՝ ամրոցները խորտակելու համար» (Բ.Կր 10.3) եւ որուն հայատիպ ըմբռնողութեան թարգմանը կþըլլայ Շահան Շահնուր, պատգամելով. «…Ինչպէ՜ս ձեզմէ կայծ մը պիտի հանենք երբոր ժամը հնչէ, դուք որ մարած մոխիրներ էք հիմա։ Ուրկէ՞ կրակ պիտի գտնենք երթալու համար կռիւի. որովհետեւ, այո՛, կռիւ պիտի ունենանք մենք, որքան ատեն, որ տակաւին ոտքի կաթողիկէ մը ըլլայ եւ ձիւնազարդ գագաթ մը լերան, որքան ատեն, որ երակներուն մէջ՝ արիւնին հետ եռացող «մեր հայրենիք» մը ըլլայ, որքան ատեն, որ մեր հայրենիքը չըլլայ…» (ՆԱՀԱՆՋԸ ԱՌԱՆՑ ԵՐԳԻ, Պէյրութ, 1948, էջ 127)։

Այս տարեշրջանը սորվեցուց մեզի, թէ այս օրերուն քրիստոնէական հաւատքի պակասէն աւելի կրօնական զգացումներու կենդանախօս ընդունարան դառնալու սովը տիրական է, որուն կþակնարկէ Յիսուս, երբ Յովհաննէս Մկրտիչի ղրկած պատգամաւորներուն կը թուէ իր կատարածները եւ կը յաւելու. «Երանի՜ անոր, որ իմ պատճառովս իր հաւատքը չի՛ կորսնցներ» (Մտ 11.6)։ Կը հաւատանք, որ կեանքով ու գործով «մենք դպրեվանեցի ենք» ըսելը տասը խօսքէն աւելի կը տպաւորէ. որովհետեւ ինքնասահմանումին վաւերականութիւնը զայն բանաձեւող բառերուն մէջ չէ, այլ՝ անոր կենսունակութեան մէջ։ Դպրեվանքի պարագային առաջինը մարդկային կարողականութենէ կը բխի, երկրորդը աստուածայուշ նպատակին կը հայի։ Վա՜յ մեզի, եթէ մեր խօսածին հակասող կեանք ունենանք։

Ահա այս ըմբռնումով դպրեվանեցիներ իրենց ինքնութիւնը փորձեցին ապրիլ աղօթասիրութեամբ, աշխատասիրութեամբ եւ եղբայրասիրութեամբ՝ առաքելութեան կոչուած Քրիստոսի աշակերտելու գիտակցութիւնը եւ Դպրեվանքին պատկանելու եզակիութիւնը կեանքի վերածելով։

Գ. ԿԱԶՄԱՒՈՐՈՒՄ

Տեսչութեան համար Աստուծոյ եւ ազգին սպասաւորութեան կոչուած վաղուան ղեկավարութեան պատրաստութեան առաջնահերթութիւնը եղաւ դպրեվանեցիներու կազմաւորումին հանդէպ մեր ունեցած խստապահանջ հոգածութիւնը, զիրենք վաղուան անձանձիր գործունէութեան համար զրահաւորելու պարտքէն առաջնորդուած. որովհետեւ մեր սաները Աստուծմէ կոչուած կþերթան դէպի հայ ժողովուրդը եւ անոր տանելով իրենց Դպրեվանքէն ստացածը, Աստուծոյ կը վերադառնան՝ իրենց խնամքին յանձնուած հօտին հաշուետուութեամբ ծանրաբեռն։

Քաջ գիտնալով, որ դպրեվանքեան կազմաւորումով պայմանաւորուած է հոգեւորական թէ աշխարհական մշտագործ մշակին կենսաշեշտ առաքելութիւնը, մենք ջանացինք դպրեվանեցիներուն համայնակեցութեան եւ հաղորդակցութեան ինքնութիւնը կապել ժամանակաւոր առօրեան անդրանցող եւ իմաստաւորող համամարդկային, քրիստոնէական եւ հայկական անթառամ արժէքներուն հետ թէ՛ անոնց դասերուն եւ թէ արտա-դասարանային աշխարհին ճամբով։

Այս ենթահողին վրայ, մեր ուսումնական ծրագիրը գրեթէ նոյնը պահելով հանդերձ, այս տարեշրջանին նախաձեռնեցինք արտա-դասարանային կեանքի առաւել լայնածիր աշխուժացումին, Դպրեվանք-հայորդիներ շաղկապով մեր սաները իրենց ուսանողական տարիներէն վարժեցնելու համար իրենց սպասող երանանուէր մեծ առաքելութեան։

Այսպէս.

ա. Հաստատեցինք նախքան քնանալը ամէն երեկոյ կատարուող Աստուածաշունչի ընթերցանութեան եւ խորհրդածութեան պահ մը, որպէսզի, ֆիզիքական հանգիստէն առաջ, դպրեվանեցիներ իրենց հոգեւոր սնունդը ստանան քրիստոնէական կեանքի մայր ակունքէն։

բ. Գրեթէ տարեշրջանի բոլոր ուրբաթ եւ շաբաթ երեկոները լեցուեցան զանազան ձեռնարկներով, որոնց կազմակերպումը տեղի ունեցաւ ութը խմբակներու բաժնուած {(1) Ուսանողական խորհուրդ, (2) «Գլաձոր» տարեգիրքի խմբագրական կազմ, (3) «Պատի թերթ»-ի Ոսկեփորիկ խմբակ, (4) Տեղեկատուական խմբակ, (5) Արխիւի խմբակ, (6) Գրական խմբակ (որուն մաս կազմեց նաեւ ասմունքողներու ենթա-խմբակը), (7) Երաժշտական եւ թատերական խմբակ, (8) Նկարչական եւ ձեռային աշխատանքներու խմբակ} սաներուն կողմէ, ունկնդիր Պետրոս առաքեալի խրատին. «Ձեզմէ իւրաքանչիւրը իբրեւ Աստուծոյ բազմատեսակ պարգեւներուն իրաւ տնտես՝ իր ստացած շնորհքը ուրիշներուն թող մատակարարէ» (Ա.Պտ 4.10)։

գ. Լիբանանի մէջ, ուսանողական մակարդակի վրայ, շարունակեցինք առաւել գործօն մասնակցութիւն բերել միջ-եկեղեցական շարժումին եւ աստուածաբանական ուսումնարանները համախմբող հանդիպումներուն։

դ. «Վանայ ձայն» ձայնասփիւռի կայանէն սփռեցինք դպրեվանեցիներուն կողմէ պատրաստուած զանազան հոգեւոր խորհրդածութիւններ, ժամերգութիւններ, հարցազրոյցներ եւ այլ յայտագիրներ։

ե. Ընդառաջելով լիբանանահայ մշակութային միութիւններու հրաւէրներուն, բազմաթիւ ձեռնարկներու ներկայ գտնուեցանք։

զ. Չգոհացանք միայն Անթիլիասի Մայրավանքին մէջ յետ-պատարագի տեղի ունեցող սաներ եւ ծնողներ կիրակնօրեայ կանոնաւոր հանդիպումներով, այլ գրաւոր թէ բերանացի կապով եւ Դպրեվանք այցելելու հրաւէրով ծնողները գործակից դարձուցինք իրենց զաւակներուն կազմաւորումի մեր աշխատանքին։

է. Յատկապէս նկատի ունենալով, որ մեծաթիւ հայորդիներ հեռաւոր երկիրներէ կը փափաքին ամէնօրեայ լուրեր ստանալ Դպրեվանքէն, առատ նկարագրականներով եւ համացանցային զանազան կարելիութիւններու յաճախակի օգտագործումով փորձեցինք գոհացում տալ այս բնագաւառին եւս։

ը. Լիբանանի հայոց թեմին հետ գործակցութեան մարզէն ներս շարք մը հիմնական քայլեր առինք եւ ջանացինք Դպրեվանքը տանիլ լիբանանահայութեան, ցոյց տալու համար, թէ իր զաւակներուն դպրեվանեցի դառնալը ինչպիսի բարիք կրնայ բերել թէ՛ իրեն եւ թէ համայն հայութեան։ Վստահ ենք, որ յառաջիկային այս գործակցութիւնը աւելի պիտի սերտանայ եւ պտղալից դառնայ։

թ. Դպրեվանքէն ներս մնայուն ցուցահանդէս ունենալու ծրագիրով դիմեցինք Հայաստանի եւ Հայ Սփիւռքի հայ գեղանկարիչ եւ քանդակագործ արուեստագէտներուն։ Ուրախ ենք յայտնելու, թէ ցարդ 15 արուեստագէտներ դրականօրէն պատասխանած են մեր կոչին եւ մեր սաները ամէն օր կը վայելեն անոնց երկնած գործերուն մտերմութիւնը։

ժ. Պատրաստեցինք Դպրեվանքը ծանօթացնող տեսասկաւառակներու եւ խտասկաւառակներու երիզաշար մը, որուն երախայրիքը պիտի տրուի ձեզի հանդէսի աւարտին տեղի ունենալիք հիւրասիրութեան ընթացքին։

ժա. Հաստատեցինք մատենաշար մը, որուն նպատակն է Դպրեվանքէն անցած սաներուն անտիպ կամ մամուլի մէջ ցրուած գրութիւնները գիրքով լոյս ընծայել եւ մեր առաքելութեան զօրակցողներուն ու ընթերցող հասարակութեան հասցնել։ Մատենաշարին առաջին հատորը Յուլիսին լոյս պիտի տեսնէ։

Ի մի բան, «Արմաշու Դպրեվանուց օրհներգ»-ին զեղումով՝
«Աստ գիտութեան եւ հաւատոց
Հըսկեն ոգիք իբր յորրան,
Միոյն ի լոյս միւսոյն ի բոց
Սըրբեալ զհոգիս մեր համայն» (բ. տուն)

մեր ուսումնական եւ արտադասարանային կեանքը դպրեվանեցիներուն կազմաւորումը դրին իտէալական ոլորտին մէջ, ուր մշակուեցաւ դպրեվանեցիներուն կոչումը եւ զանոնք մղեց Աստուծմէ իրենց սահմանուած գերագոյն նպատակին, յատկապէս երբ հայ գիրքի տարուան հայրապետական պատգամին կշռոյթով հայ գիրն ու գրականութիւնը աւելիով դարձան մեր «ընթացքն ու ուղին, կնիքն ինքնութեան» (Գ. Էմին, Մեր այբուբէնը) եւ մեր մէջ ճարտարապետեցին բարոյական մարդը, որովհետեւ դպրեվանեցիներ հեռու մնացին իրենց տարիքին թելադրած բոլոր ախորժակներէն եւ իրենց գոհունակութիւնը գտան աղօթքին, ընթերցումին եւ ծառայութեան զուգորդութեան մէջ, որ զիրենք անանց հաճոյքին թեւերով անցաւորէն վերացուց եւ գործնականօրէն բնորոշեց «ինչպէ՞ս կրնամ աւելի լաւ դպրեվանեցի դառնալ» հարցադրումին պատասխանը։

Դ. ԱՌԱՔԵԼՈՒԹԻՒՆ

Առաքելութիւնը դպրեվանեցիներուն գոյապատճառն իսկ է։ Մենք կանք ծառայելու համար Աստուծոյ՝ մեր ազգին ճամբով։ Դպրեվանքին մէջ հոսող ջուրը, ինքնութեան եւ կազմաւորումի աւազանումէն ետք, կþառուակուի հայ եկեղեցւոյ սպասաւորութեան ածուին մէջ՝ հայ ժողովուրդի բանաւոր անդաստանը ոռոգելու համար։

Մեր առաքելութեան հունաւորումին օրհնեալ պահերը եղան տարեշրջանի փակումին զուգադիպող եւ Հոգեգալստեան տօնը շնորհընկալութեամբ հանդերձող ձեռնադրութիւնները, երբ դպրեվանեցիներ ո՛չ միայն Երկնաւորով ողողուեցան, այլ իրենց անձերուն նեղ պարունակէն դուրս գալով քաշուեցան ժողովուրդ-մագնիսէն եւ իրենց ամէնօրեայ «կþաղաչենք, որ բարերար Տիրոջմէ շնորհք եւ ողորմութիւն գտնենք» («Գիշերային ժամերգութիւն», ԺԱՄԱԳԻՐՔ, Անթիլիաս, 1986, էջ 141) աղօթական խնդրանքին պատասխանը ստացան հայ եկեղեցւոյ ծառայութեան կարգերուն մէջ բարձրանալով եւ առաւել պատասխանատուութեան կոչուելով։

Այս տարի ձեռնադրութիւններու շղթան քակուեցաւ 27 Մայիսի Հոգեգալուստի տօնով, երբ վեց սաներ դպրութեան եւ վեց սաներ կիսա-սարկաւագութեան աստիճաններուն արժանացան, հանգրուանեցաւ 1 Յունիսի եօթը սարկաւագներու ձեռնադրութեան եւ պսակուեցաւ 17 Յունիսի վեց կուսակրօն քահանաներու օծումով։

Դէպի առաքելութիւն, դէպի ծառայութիւն, դէպի ժողովուրդ. այս է Դպրեվանքին հոգեդաշտը, որ աշխարհի չափանիշով կրնայ շեղում համարուիլ եւ աշխարհիկին նժարին մէջ թեթեւ կշռել։

Սակայն …

Երբ ուսումի հետամուտ պատանին ու երիտասարդը աշխարհ կþերթայ եւ կեանքին մէջ կը նետուի դրամով նուաճելի իր պերճանքին համար, դպրեվանեցիներ իրենց փառասիրութեան հաճոյքը կը գտնեն այն անձնդիր ինքնամատուցումին մէջ, որ մակերեսային ծեփով ներկուած սակարաններուն բոլոր կաւէ կուռքերը գետնին կը հաւասարեցնէ։

Երբ կը փորձուինք Դպրեվանքի առաքելութիւնը վկայական ձեռք բերելու նախապայմանով սահմանագծել, մեր իմացական եւ ոգեղէն քննարկումին դիմաց կը փոքրանայ այն վաստակը, որ տասնամեակներէ ի վեր հոգեւորական եւ աշխարհական դպրեվանեցիներ ամէն երկինքի տակ կը բանին Դպրեվանքէն ստացուած տոկուն ուսումով ու կազմաւորումով եւ իրենց արձանագրած յաջողութիւններով ու մատուցած՝ առաջնորդարանի դիւանապետի, վարժարանի տնօրէնի, հայագիտական ամպիոնի վարիչի, հայոց պատմութեան ուսուցիչի, հայ երգի դասատուի, եկեղեցւոյ դպրապետի, բանասիրութեան վկայեալի, աստուածաբանութեան տոքթորի եւ այլ մասնագիտութիւններու հմտութեամբ, որոնց ետին կաթողիկոսներէ սկսելով տիրական անուններ կան մեր տարեգրութեան եւ շրջապատին մէջ. տակաւին զանց կþընեմ այլ մարզերու մէջ արձանագրուած անհատական իրագործումները…։

Դպրեվանեցիներուն բազմածալ առաքելութեան հորիզոնին դիմաց, այս տարեշրջանի ամէնէն յատկանշական երեւոյթը կը յայտարարեմ այն ինքնավստահութիւնը, որ մեր սաները նուաճեցին մեզի շնորհելով երջանկութիւնը հարցնելու մեր ժողովուրդին. «Դպրեվանքը ի՞նչ կրնայ ընել ձեզի համար»։ Այս հարցումին պատասխանը արձագանգեց ամէն տեղ եւ շնորհիւ Դպրեվանքի առաքելութեան հաւատացողներու փաղանգին ինքնաբուխ ընդառաջումին, մեզ զերծ պահեց առօրեայ տնտեսական եւ այլ տաղտուկներէ։

Երախտապարտ եմ Սրբազնագոյն Հայրապետին, որ այլ յարգելի պարտաւորութիւններու կողքին, յատուկ առաջնահերթութեամբ եւ հայրագորով վերաբերումով, այս տարեշրջանին եւս ստանձնեց Դպրեվանքին նիւթա-բարոյական ծանր բեռը եւ շնորհակալ եմ բոլոր հեռաւոր ու մօտաւոր եւ յայտնի ու անյայտ կառոյցներուն եւ անհատներուն, որոնք, ոգիին նախապատւութեան հաւատալով, Դպրեվանքի քուրային մէջ դրամէն մարդը կերպարանափոխելու արուեստին նեցուկ եղան։

Ե. ԾՐԱԳԻՐՆԵՐ ԵՒ ԿԵՆՍԱԿԱՆ ԿԱՐԻՔՆԵՐ

Հաշուետուութեան եւ խորհրդածութեան այս պահը նաեւ առիթ է հակիրճ կերպով անդրադառնալու մեր յաջորդ տարեշրջանի ծրագիրներուն եւ կենսական կարիքներուն։

Նախ, կը շնորհաւորենք Սրբազնագոյն Հայրապետն ու Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Միաբանութիւնը այսօր տեղի ունեցած միաբանական շէնքի հիմնօրհնէքին առիթով։ Գիտենք, թէ Պիքֆայայի Ս. Աստուածածին Վանքին կապուած շինարարական եւ բարեզարդումի այլ ծրագիրներ եւս կան, որոնց ամբողջական իրագործումին համար աղօթող ենք։

Իսկ Դպրեվանքին գծով, մենք խնդրանք ներկայացուցած ենք Վեհափառ Հայրապետին դպրեվանեցիներուն կողմէ ամբողջ տարուան ընթացքին գործածելի փակ մարզադաշտի կառուցումին, 12 անձերու ճամբորդութիւնը ապահովող փոխադրակառքի մը ձեռք բերումին եւ արձանագրութեան studio-ի մը օժտումին համար։

Առաւել, կենսական կը նկատենք Դպրեվանքի կրթական համակարգը շարունակական բարեփոխութեան ենթարկել՝ կարգ մը դասանիւթերու վերատեսութեամբ, դպրեվանեցիները վկայականով գնահատելու կարելիութեան որոնումով, մեր մատենադարանին 175 նոր գրադարաններուն հայթայթումով ու գիրքերուն մասնագիտական վերադասաւորումով եւ 20 նոր laptop համակարգիչներ տրամադրելով մեր բոլոր ընծայարանական սաներուն։

Վերջապէս, Դպրեվանքի նախկին շրջանաւարտ սաներուն հետ մեր կապը աւելի հետեւողական դարձնելու եւ զանոնք աւելի ամրօրէն մեր եկեղեցւոյ կապելու համար, մտադիր ենք կազմակերպել նախկին դպրեվանեցիներու հաւաք մը եւ հիմնել դպրեվանեցիներու միութիւն մը։

Զ. ՀՈՒՆՁՔ

Առատ է այս տարեշրջանի Դպրեվանքին հունձքը, երբ Դ. Ընծայարանի մեր վեց շրջանաւարտները Դպրեվանքէն իրենց ստացած հոգեւոր եւ ազգային մնայուն արժէքները մեր ժողովուրդի հաւաքական կեանքին մէջ տարածելու իրենց ամբողջանուէր պատրաստակամութիւնը կը յայտնեն՝ վեղարով գմբէթեալ եւ Ս. Հոգիին եօթնարփեան շնորհներով պսակեալ։ Այսօր Հայր Գարեգինը բեմին վրայ չէ, որովհետեւ հարկադրաբար Հալէպ կը գտնուի կառավարական թուղթերու ժամկէտը յարգելու համար։

Հունձքը մշակին քրտինքին արդար վարձքն է։ Ճիշդ է, որ այսօրուան քաղաքաբնակ մարդիկս անցեալի կարօտով կապուած ենք արեան հեղումով մեզմէ խլուած մեր արտերուն, սակայն Դպրեվանքը մարդ-հասկերուն պտղաբերութեան յոյսով ցանեց իր հոգեհատիկները, որոնք այսօր, աստուածային օրհնութեամբ, լիաբուռն կը քաղէ հայ եկեղեցւոյ կալին վրայ դիզուող ցորենին ոսկի աղուորութեան գերերջանկութեամբ։

Սիրելի նորօծ հայր սուրբեր,

Բերքահաւաքը Դպրեվանքին համար այն հանգրուանն է, ուր Դպրեվանք եւ հայ ժողովուրդ իրարու կը հանդիպին. իսկ ձեզի համար ան Հայ Սփիւռքի վարուցանի անպարագիծ նոր դաշտն է։ Մեր անսահման գոհունակութիւնը այն է, որ Դպրեվանքը տուաւ ձեզի Աստուծոյ աջը ձեր կեանքին վրայ տարածուած պահելու եւ ձեր կեանքը մեր ժողովուրդին բաշխելու նախափորձը, վստահեցնելով, թէ այսօր եւ վաղը Յիսուս ու անոր աւետարանն ու եկեղեցին ժամանակավրէպ ներշնչարաններ պիտի չըլլան ձեզի համար։ Հիմա այլեւս դուք Ս. Հոգիին առաջնորդութեամբ վարուող ձեր ծառայական կեանքո՛վ ցոյց պիտի տաք, թէ որքա՜ն տիրական է Դպրեվանքին կնիքը ձեր վրայ եւ մենք պիտի շարունակենք Ս. Գրիգոր Նարեկացիի ճենճերումով ձեզի աղօթակից դառնալ, երբ մրմնջէք. «Բարեգթութեանդ սքանչելիքը ցոյց տուր հարազատիդ հարսանեկան ճաշի միջոցին. մի՛ փակեր ինծի, երբ քեզի դիմեմ՝ կեանքիդ տանը սրահին առագաստը. բազմականներէդ մի՛ բաժներ, բարիքներէդ մի՛ զրկեր զիս» (ՄԱՏԵԱՆ ՈՂԲԵՐԳՈՒԹԵԱՆ, Բան 48.1)։

Դուք երէկ դպիր ու սարկաւագ էիք եւ միայն դպրեվանեցի էիք ու դպրեվանեցի ալ կը շարունակէք մնալ. սակայն 17 Յունիսէն սկսեալ մեր հոգիները այլեւս իրարու կապուած են հայ եկեղեցւոյ այն նախանձայոյզ բարիքով, որ կը կոչուի Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Միաբանութիւն։ Անցեալ Կիրակի մեր եկեղեցւոյ ծառայութեան սկիհին մէջ ձեր կամաւոր եւ բոլորանուէր հեղումը առաւել գօտեպնդեց ձեր թեմական ծառայութեան մէջ եղող թէ վանաբնակ միաբանակից եղբայրները, որպէսզի կարենանք մեր աւագ հոգեւոր եղբօր իղձով բաբախուն

«Լուսաւորչի կանթեղէն
Նոր լո՛յս տանիլ, յո՛յս տանիլ
Աշխարհով մէկ հողմացրիւ,
Անհայրենիք, հողմավար
Աշնան տերեւ հայերուն»։
(«Վաղուան վանականներուն» (անտիպ), Կ. Վրդ. Պապեան)

Ձեզմով, մեր Միաբանութեան թիւը, Կիլիկեան Հայրապետական Ս. Աթոռի անթիլիասեան ժամանակաշրջանին, առաջին անգամ ըլլալով հասաւ 54-ի, որուն ի տես, Երուսաղէմի Սրբոց Յակոբեանց Միաբանութեան թիւի աճումին հրճուանքով եւ որակի նախադասմամբ թաթաւուն Պատրիարքին հետ կը կրկնենք.

«Բայց թիւն ի՜նչ կþարժէ, Տէր, շնորհէ՛ որ որակին
Շողայ փայլը մեր մէջ, սըրբութեան ջինջ ոսկին»։
(ՈԳԵՂԷՆ ՀԱՑ, Անթիլիաս, 1982, էջ 78,
«Անձինք Նուիրեալք», Թ. Արք. Գուշակեան)

*
* *

Սիրելի հանդիսականներ,

Դպրեվանքին հետ ըլլալ դպրեվանեցի դառնալ կը նշանակէ։ Բոլորս ալ դպրեվանեցի ենք Դպրեվանքով։

Այս տեղեկագիրը մտածումներու, զգացումներու եւ ակնկալութիւններու ընթացիկ հանրագումար ըլլալու դատապարտուած է, եթէ չփակուի այն վստահութեամբ, թէ իւրաքանչիւրս մասնակից պէտք է դառնայ Դպրեվանքին առաքելութեան, որ կþերաշխաւորուի Վեհափառ Հայրապետ, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Միաբանութիւն, հայ հոգեւորականութիւն, Դպրեվանքի տեսչութիւն, ուսուցչական կազմ, ուսանողութիւն, ծնողներ, բարերարներ, բարեկամներ եւ հայ ժողովուրդի զաւակներ գործակցութեամբ՝ միշտ ՄԱՐԴ-ը ունենալով մեր մտապատկերին դիմաց։

14 Յունուար 1948-ին, Գարեգին Ա. Վեհափառ Հայրապետի հրաւէրով, Երուսաղէմէն Անթիլիաս կը հասնէր Յակոբ Օշական։ Բանաւոր վկայութեան մը համաձայն, երբ ան կը տեսնէր Դպրեվանքին ծաղկուն վիճակը, հակառակ իր վիրաւոր սիրտին, երիտասարդական աւիւնով վերանորոգ, կþորոշէր Հալէպ տալիք կարճ այցելութենէն ետք Անթիլիաս հաստատուիլ եւ Դպրեվանքին մէջ դասաւանդել, որովհետեւ ուսուցչութիւնն էր իր կոչումը եւ միշտ կը կրկնէր. «Աշակերտ կþուզեմ։ Մա՛րդ տուէք ինծի»։ Ան մա՛րդ գտած էր Անթիլիասի մէջ։ Դժբախտաբար դպրեվանեցիներուն զլացուեցաւ Օշականին աշակերտելու եզակի վայելքը, որովհետեւ 17 Փետրուարին, Հալէպի մէջ, հայ գրականութեան կաղնին յանկարծամահ տապալեցաւ. սակայն, անոր ձայնը պատգամի իրաւութեամբ Անթիլիասէն Պիքֆայա կը հասնի այսօր եւ պէտք է անլռելիօրէն արձագանգէ մեր ներաշխարհին մէջ. «Աշակերտ կþուզենք։ Մա՛րդ տուէք մեզի», որպէսզի մեր առաքելութեան հեռանկարով փողփողուն, ի սէր մեր ժողովուրդին, Կիլիկիոյ արքային հետ յուսադրենք դպրեվանեցիները, ըսելով. «Դո՛ւն ես միակ տէրը պապերուդ երկրին եւ պիտի տիրես անոր անսասան հաւատքով» (Մ. Իշխան, ԹԱՏԵՐԱԽԱՂԵՐ, «Կիլիկիոյ արքան», էջ 33)։

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ

20 Յունիս 2012
Պիքֆայա-Լիբանան

Back to top